CHÀO MỪNG CÁC
EM ĐẾN VỚI TIẾT
HỌC HÔM NAY

Trong văn học trung đại, đề tài về người phụ nữ thường được các tác
giả khai thác ở khía cạnh nào?

Tiết 28, 29:

CHỊ EM THÚY KIỀU

NỘI DUNG BÀI HỌC
I. Tìm hiểu chung
II. Đọc hiểu chi tiết
1. Vẻ đẹp chung của chị em Thúy Kiều
2. Vẻ đẹp của Thúy Vân
3. Vẻ đẹp của Thúy Kiều
4. Cuộc sống của hai chị em

III. Tổng kết

I. Tìm hiểu chung

Kiều càng sắc sảo mặn mà,
So bề tài sắc lại là phần hơn.

Chị em Thuý Kiều
(Trích “Truyện Kiều” )

Làn thu thuỷ nước xuân sơn,
Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.
Một hai nghiêng nước nghiêng thành,
Sắc đành hoạ một, tài đành hoạ hai.
Thông minh vốn sẵn tính trời,

Đầu lòng hai ả tố nga
Thuý Kiều là chị, em là Thuý Vân
Mai cốt cách tuyết tinh thần,
Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười.
Vân xem trang trọng khác vời,
Khuân trăng đầy đặn nét ngài nở nang.
Hoa cười ngọc thốt đoan trang,
Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da.

Pha nghề thi hoạ, đủ mùi ca ngâm.
Cung thương lầu bậc ngũ âm,
Nghề riêng ăn đứt, hồ cầm một chương.
Khúc nhà tay lựa nên chương,
Một thiên bạc mệnh, lại càng não nhân.
Phong lưu rất mực hồng quần,
Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê
Êm đềm chướng cũ màn che,
Tường đông ong bướm đi về mặc ai.
(Nguyễn Du)

I. Tìm hiểu
chung

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI

? Nêu vị trí đoạn trích?
? Giải thích các chú thích 1,2,5,6,8?
? Xác định phương thức biểu đạt trong đoạn trích? Phương
thức nào là chủ yếu?
Nêu bố cục đoạn trích? ? Em có nhận xét gì về bố cục của
văn bản?
? Nội dung trọng tâm nằm ở phần nào của văn bản? Vì sao
em lại nghĩ như vậy?

I. Tìm hiểu chung
Vị trí đoạn trích: Trích trong phần mở đầu của “Truyện Kiều” có
tên là: “Gặp gỡ và đính ước” (từ câu 15 đến câu 38) trong tổng
số 3254 câu thơ của truyện.

Phương thức biểu đạt: Biểu cảm

I. Tìm hiểu chung

3. Bố cục
4 câu đầu: Giới
thiệu khái quát
hai chị em Thúy
Kiều

4 câu kế: Gợi tả
vẻ đẹp Thuý Vân

12 câu tiếp: Gợi
tả vẻ đẹp của
Thuý Kiều

4 câu cuối: Nhận
xét chung về
cuộc sống của
hai chị em.

I. Tìm hiểu chung
Đầu lòng hai ả tố nga,
Thúy Kiều là chị em là Thúy Vân
Mai cốt cách tuyết tinh thần,
Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười.
Vẻ đẹp chung của chị em Thuý Kiều.
Vân xem trang trọng khác vời,
Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang.
Hoa cười ngọc thốt đoan trang,
Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da.
Vẻ đẹp của Thuý Vân.

Kiều càng sắc sảo mặn mà,
So bề tài sắc lại là phần hơn:
Làn thu thủy, nét xuân sơn
Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.
Một hai nghiêng nước nghiêng thành,
Sắc đành đòi một tài đành họa hai.
Thông minh vốn sẵn tính trời,
Pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm.
Cung thương lầu bậc ngũ âm,
Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương.
Khúc nhà tay lựa nên chương,
Một thiên Bạc mệnh lại càng não nhân.
Vẻ đẹp của Thúy Kiều.
Phong lưu rất mực hồng quần,
Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê.
Êm đềm trướng rủ màn che,
Tường đông ong bướm đi về mặc ai.
Cuộc sống của hai chị em

II. Đọc hiểu văn
bản
1. Vẻ đẹp chung của chị em Thúy Kiều
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI:
? Đọc 4 câu thơ đầu và cho biết 4 câu thơ này giới thiệu điều gì ?
? Đọc 2 câu thơ đầu, em hiểu gì qua hai câu thơ này?
? Em có nhận xét gì về cách giới thiệu và cách sử dụng từ ngữ trong câu thơ đó?
? Em hiểu như­thế nào về câu thơ “Mai cốt cách, tuyết tinh thần”?
? Nhận xét gì về nghệ thuật mà tác giả sử dụng trong câu thơ?
? Qua cách giới thiệu đó, em thấy bức chân dung của chị em Thuý Kiều có gì đặc biệt ?

Đầu lòng hai ả tố nga,
Thúy Kiều là chị em là Thúy Vân
Mai cốt cách tuyết tinh thần,
Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười.

1. Vẻ đẹp chung của chị em Thúy Kiều

Từ Hán Việt

Đầu lòng hai ả tố nga,
Thuý Kiều là chị em là Thuý Vân.
Mai cốt cách tuyết tinh thần,
Ước lệ
Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười.

Tiểu đối

+ Tố nga

Người con gái đẹp

+ Mai cốt cách

Vóc dáng thanh tao (cốt cách như mai)

+ tuyết tinh thần
+ Mười phân vẹn mười

Tâm hồn trắng trong (tinh thần như tuyết)

Vẻ đẹp hoàn hảo

1. Vẻ đẹp chung của chị em Thúy Kiều
Bút pháp ước lệ tượng trưng của tác giả đã làm nổi bật
hai chị em Thúy Kiều đẹp hoàn hảo từ hình thức,tâm hồn
nhưng mỗi người lại có một nét riêng.

2. Vẻ đẹp của Thúy Vân
Vân xem trang trọng khác vời,
Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang
Hoa cười ngọc thốt đoan trang
Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da.
Hình ảnh ước lệ tượng trưng
Khuôn trăng

Gương mặt đầy đặn như mặt trăng tròn

Nét ngài

Đường lông mày sắc nét, hơi đậm

Hoa cười

Miệng cười tươi thắm như đóa hoa mới nở

Ngọc thốt

Giọng nói trong như ngọc

Mây thua nước tóc

Mái tóc xanh và óng ả hơn mây

Tuyết nhường màu da

Làn da trắng mịn màng hơn tuyết

2. Vẻ đẹp của Thúy Vân
Bút pháp ước lệ, tượng trưng, so sánh,
nhân hóa, ẩn dụ, liệt kê, tiểu đối, dùng
từ Hán Việt.
 Đoan trang, phúc hậu dự báo một
cuộc đời bình yên, hạnh phúc.

3. Vẻ đẹp của Thúy Kiều

Sử dụng
điển tích

Hình ảnh
ước lệ

a. Sắc
Làn thu thủy, nét xuân sơn: Đôi
mắt trong xanh như làn nước mùa
thu; Lông mày đẹp như nét núi
mùa xuân
Hoa ghen thua thắm, Liễu hờn
kém xanh

Ẩn dụ

Nhân hóa

Một hai nghiêng nước nghiêng
thành  tuyệt thế giai nhân

 Kiều là một tuyệt thế giai nhân.

3. Vẻ đẹp của Thúy Kiều

b. Tài:
- thi họa  pha nghề
- ca ngâm  đủ mùi
- ngũ âm  lầu
- hồ cầm 
ăn đứt

Đa tài

 Kiều là người có tài năng tuyệt đỉnh, tài sắc
vẹn toàn.

4. Cuộc sống của hai chị em
Phong lưu rất mực hồng quần,
Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê.
Êm đềm trướng rủ màn che,
Tường đông ong bướm đi về mặc ai.
Nhận xét:
- Thúy Kiều và Thúy Vân có nếp sống gia phong,
khuôn phép, đúng đắn, chuẩn mực.
- Từ ngữ chọn lọc, ẩn dụ, thành ngữ

III. Tổng kết

Ý nghĩa
• Ca ngợi vẻ đẹp
hoàn hảo của
2 chị em Thuý
Kiều & dự báo
cuộc đời, số
phận của 2 chị
em. Nội dung

• "Chị em Thuý Kiều" thể
hiện tài năng nghệ thuật
& cản hứng nhân văn ca
ngợi vẻ đẹp & tài năng
con người của tác giả
Nguyễn Du.

• Sử dụng những hình
ảnh tượng trưng,
ước lệ.
• Lựa chọn và sử
dụng ngôn ngữ miêu
tả tài tình.
• Thủ pháp đòn bẩy.

Nghệ thuật

LUYỆN TẬP
? Đọc đoạn giới thiệu Thúy Kiều và Thúy Vân trong Kim Vân Kiều truyện của
Thanh Tâm tài nhân sau đây và so sánh về cách miêu tả chân dung của chị em
Thúy Kiều trong đoạn trích Chị em TK của ND
“…Con gái trưởng là Thúy Kiều, gái thứ là Thúy Vân, hai cô đều có nhan sắc diễm lệ,
tính nết nhu mì, và giỏi thơ phú. Riêng phần Thúy Kiều lại có thái độ phong lưu, tính
thích hào hoa và lại tinh về âm luật, sở trường nhất là món Hồ cầm.
Thúy Vân thì trời phú cho cái tính điềm đạm, nên thấy chị quá say mê Hồ cầm,
thường can gián chị rằng: Món âm nhạc đâu phải là công việc của bọn khuê phòng,
sợ khi tai tiếng ra ngoài thì cũng bất nhã. v. v…
Kể ra Vân nói cũng có lí đấy. Nhưng với tính tình của Kiều thì không cho là đúng, lại
còn sáng tác ra khúc “Bạc mệnh oán” để phả vào đàn, mỗi khi dạo lên nghe rất não
nuột, khiến người nghe bên cạnh ứa lệ rơi châu.
(Phạm Đan Quế - Truyện Kiều đối chiếu)

VẬN DỤNG
Hình ảnh của Thúy Kiều gợi lên vẻ đẹp truyền
thống của người phụ nữ Việt Nam. Em có suy
nghĩ về công dung ngôn hạnh của phụ nữ Việt
Nam ngày nay, đặc biệt là các bạn gái?

Hẹn gặp lại các
em vào tiết học
sau!
CREDITS: This presentation template was
created by Slidesgo, including icons by
Flaticon, and infographics & images by Freepik